Ku rhurha ku suka eka tisisiteme leti kuleke — handle ko yimisa mintirho

## Xiphemu lexi tekaka nkarhi wo leha ku tlula leswi a swi ehleketiwa Ku rhurhisa data swi twala swi ri maendlelo ya thekiniki. Hi xiviri swiphemu swinharhu eka swa mune i xiboho xa ntirho: Xana i tirhekhodo tihi leti ha tirhaka? Xana i swivandla swihi leswi vulaka swin'wana namuntlha ku tlula malembe ya tsevu lama hundzeke? Xana i mani a pfumeleriweke ku teka xiboho xa leswaku tirhekhodo ta magidi manharhu leti nga tirhiki a ti fambi? Swivutiso leswi a ku na muphakeri loyi a nga mi hlamulelaka swona. Leswi a nga swi endlaka i ku nga mi tikiseli ntirho ku tlula. ## Leswi hi swi endlaka eka sweswo **Ku humesa hi tifomati leti tsariweke, hi nkarhi wihi na wihi.** Ku nga ri ntsena loko mi suka — na le xikarhi. Loyi a kumaka data ya yena ntsena hi xikombelo xa mpfuno, a hi yena n'wini wa yona. **Xikimi lexi tsariweke.** Mi nga hlaya leswi nga eka thebulu yin'wana na yin'wana mi nga si tsala nchumu eka yona. **Ku tirha hi tisisiteme timbirhi hi nkarhi wun'we.** A ku na munhu loyi a cincaka hi Ravuntlhanu nimadyambu. Swa tolovelekile leswaku tisisiteme hinkwato timbirhi ti tirha nkarhinyana naswona ntirho wu rhurha hi magoza. ## Ntlhandlamano lowu kombiseke ku tirha 1. **Data-nkulu ku sungula.** Tikhasimende, swilo, vatirhi. A swi cinci ngopfu naswona i masungulo ya hinkwaswo swin'wana. 2. **Mhaka leti tirhaka.** Leswi pfulekeke swi fanele ku famba; leswi heleke swi nga tala ku tshama eka sisiteme ya khale. 3. **Matimu emakumu — kumbe nikatsongo.** Eka swiboho swo hlayisa hi ku tala swa ringanela ku va na mfikelelo wo hlaya eka sisiteme ya khale. Leswi swi chipile naswona a swi na khombo ro tala ku tlula ku hundzuluxa ku buka ka malembe ya khume. Nhla ya vunharhu hi ku tolovela yi ponisa nkarhi wo tala ku tlula xitirhisiwa xin'wana na xin'wana. ## Leswi hoxekaka loko u swi tlula Xihoxo lexi talaka ngopfu i ku kunguhata ku rhurha tanihi xiendlakalo xa kan'we. I nkarhi. Loyi a nga riki na maendlelo ya leswi humelelaka eka data leyintshwa hi nkarhi wolowo, emakumu u na matiyiso mambirhi naswona a nga na ndlela yo ma hlanganisa. --- *Loko mi kunguhata ku rhurha: hi kombeleni ringanyeto mi nga si oda. Mbulavurisano hi xiyimo xa data ya n'wina wu vula swo tala ku tlula swiletelo swihi na swihi swa hinkwaswo — hambi loko ku kumeka leswaku a swi fambelani.*

Mpfuno & Nseketelo

U lava swin'wana? Tiapp ta hina na matsalwa swi le ka ku tikanya kan'we ntsena.